ภาพรวมหมวด เอกสารและการทำบัญชี
ทำบัญชีรายรับรายจ่ายและเก็บเอกสาร ธุรกิจแต่ละแบบต้องทำอะไรบ้าง
ปรับปรุงล่าสุด 16 ตุลาคม 2569
เรียบเรียงโดยทีม Bilbo จากข้อมูลของกรมสรรพากร ใช้ AI ช่วยร่าง และตรวจทานกับแหล่งอ้างอิงทุกจุดก่อนเผยแพร่ · วิธีที่เราเขียนคู่มือ
ร้านค้าบุคคลธรรมดาที่ไม่ได้จด VAT ทำรายงานเงินสดรับจ่าย ธุรกิจที่จด VAT ทำรายงานภาษีซื้อและภาษีขายเพิ่ม ส่วนบริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลต้องทำบัญชีตาม พ.ร.บ.การบัญชี มีผู้สอบบัญชีตรวจงบ และส่งงบการเงินทุกปี ทุกแบบต้องเก็บเอกสารไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี
ร้านค้าบุคคลธรรมดาที่ไม่ได้จด VAT
บุคคลธรรมดา ห้างหุ้นส่วนสามัญ หรือคณะบุคคล ที่มีเงินได้จากการค้าขาย การรับเหมา หรือการให้เช่า และไม่ได้จด VAT ต้องทำรายงานเงินสดรับจ่าย ลงรายการภายใน 3 วันทำการ เป็นภาษาไทย ลงเป็นยอดรวมรายวันได้ และสรุปยอดทุกสิ้นเดือน
ธุรกิจที่จด VAT
ต้องทำรายงานภาษีขาย รายงานภาษีซื้อ และรายงานสินค้าและวัตถุดิบ (กิจการขายสินค้า) ใช้เป็นข้อมูลยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน และเก็บรายงานกับเอกสารไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี
บริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล
- ทำบัญชีตาม พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 โดยมีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติตามกฎหมาย
- ปิดบัญชีทุกรอบ 12 เดือน และให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจงบ (ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนขนาดเล็กบางรายได้รับยกเว้น)
- ส่งงบการเงินให้กรมพัฒนาธุรกิจการค้าทางออนไลน์ตามกำหนด
- เก็บบัญชีและเอกสารไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันปิดบัญชี
เอกสารที่ต้องออกเมื่อขายหรือรับเงิน
- ใบเสร็จรับเงิน: ออกทันทีทุกครั้งที่รับเงินเกิน 100 บาท ทำต้นขั้วหรือสำเนาไว้ และเก็บไม่น้อยกว่า 5 ปี
- ใบกำกับภาษี: ออกได้เฉพาะผู้จด VAT ต้องแยกจำนวนภาษีออกจากมูลค่าให้ชัด ออกรวมเป็นใบเดียวกับใบเสร็จได้
เก็บบิลค่าใช้จ่ายให้ครบ
บิลและใบเสร็จที่ได้รับจากผู้ขาย คือหลักฐานรายจ่าย ใช้ทั้งลงบัญชี ขอหักภาษีซื้อ และหักค่าใช้จ่ายตามจริงตอนยื่นภาษีเงินได้ ถ้าเก็บไม่ครบ อาจต้องเสียภาษีมากกว่าที่ควร
คำถามที่พบบ่อย
ร้านเล็ก ๆ ต้องทำบัญชีไหม
ร้านค้าบุคคลธรรมดาที่ไม่ได้จด VAT ต้องทำรายงานเงินสดรับจ่าย ลงภายใน 3 วันทำการ ไม่ทำมีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท
เอกสารบัญชีต้องเก็บกี่ปี
เก็บไม่น้อยกว่า 5 ปี ใบเสร็จนับจากวันที่ออก รายงาน VAT นับจากวันที่ทำ บัญชีของบริษัทนับจากวันปิดบัญชี
ทำบัญชีรายรับรายจ่ายใน Excel หรือ Google Sheets ได้ไหม
รายงานเงินสดรับจ่ายต้องเป็นภาษาไทยและมีช่องตามที่กรมสรรพากรกำหนด ได้แก่ วันที่ รายการ รายรับ ซื้อสินค้า ค่าใช้จ่ายอื่น และหมายเหตุ จะทำในรูปแบบใดก็ได้ถ้ามีรายการครบและมีเอกสารประกอบ
บริษัทต้องส่งงบการเงินที่ไหน
ส่งให้กรมพัฒนาธุรกิจการค้าทางออนไลน์ตามกำหนด และแนบงบการเงินไปกับ ภ.ง.ด.50 ที่ยื่นกรมสรรพากรด้วย
Bilbo ช่วยเรื่องนี้อย่างไร
ไม่ต้องลงสมุดเอง ส่งรูปบิลและสลิปเข้า LINE Bilbo บันทึกรายรับรายจ่ายพร้อมแนบเอกสาร และลงใน Google Sheets ของคุณให้อัตโนมัติ ดูฟีเจอร์สำหรับธุรกิจ
ออกใบเสร็จรับเงิน ใบแจ้งหนี้ และใบเสนอราคาจาก Bilbo ได้ เลขที่เรียงให้อัตโนมัติ ดูการออกเอกสาร
แหล่งอ้างอิง
- กรมสรรพากร: ผู้มีหน้าที่จัดทำรายงานเงินสดรับจ่าย
- กรมสรรพากร: อินโฟกราฟิกรายงานเงินสดรับจ่าย (ประกาศฯ ฉบับที่ 161)
- กรมสรรพากร: ประมวลรัษฎากร มาตรา 87 (รายงานและการเก็บเอกสาร)
- กรมสรรพากร: ประมวลรัษฎากร มาตรา 105 และ 105 ทวิ (ใบรับ)
- กรมสรรพากร: ประมวลรัษฎากร มาตรา 86 ถึง 86/13 (ใบกำกับภาษี)
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: คู่มือนิติบุคคลตั้งใหม่ (หน้าที่ทางบัญชี)
ข้อมูลนี้ใช้ประกอบความเข้าใจเบื้องต้น กรณีของธุรกิจคุณควรปรึกษานักบัญชีหรือกรมสรรพากร
