ภาพรวมหมวด เอกสารและการทำบัญชี

ทำบัญชีรายรับรายจ่ายและเก็บเอกสาร ธุรกิจแต่ละแบบต้องทำอะไรบ้าง

ปรับปรุงล่าสุด 16 ตุลาคม 2569

เรียบเรียงโดยทีม Bilbo จากข้อมูลของกรมสรรพากร ใช้ AI ช่วยร่าง และตรวจทานกับแหล่งอ้างอิงทุกจุดก่อนเผยแพร่ · วิธีที่เราเขียนคู่มือ

ร้านค้าบุคคลธรรมดาที่ไม่ได้จด VAT ทำรายงานเงินสดรับจ่าย ธุรกิจที่จด VAT ทำรายงานภาษีซื้อและภาษีขายเพิ่ม ส่วนบริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลต้องทำบัญชีตาม พ.ร.บ.การบัญชี มีผู้สอบบัญชีตรวจงบ และส่งงบการเงินทุกปี ทุกแบบต้องเก็บเอกสารไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี

ร้านค้าบุคคลธรรมดาที่ไม่ได้จด VAT

บุคคลธรรมดา ห้างหุ้นส่วนสามัญ หรือคณะบุคคล ที่มีเงินได้จากการค้าขาย การรับเหมา หรือการให้เช่า และไม่ได้จด VAT ต้องทำรายงานเงินสดรับจ่าย ลงรายการภายใน 3 วันทำการ เป็นภาษาไทย ลงเป็นยอดรวมรายวันได้ และสรุปยอดทุกสิ้นเดือน

ธุรกิจที่จด VAT

ต้องทำรายงานภาษีขาย รายงานภาษีซื้อ และรายงานสินค้าและวัตถุดิบ (กิจการขายสินค้า) ใช้เป็นข้อมูลยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน และเก็บรายงานกับเอกสารไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี

บริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล

  • ทำบัญชีตาม พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 โดยมีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติตามกฎหมาย
  • ปิดบัญชีทุกรอบ 12 เดือน และให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจงบ (ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนขนาดเล็กบางรายได้รับยกเว้น)
  • ส่งงบการเงินให้กรมพัฒนาธุรกิจการค้าทางออนไลน์ตามกำหนด
  • เก็บบัญชีและเอกสารไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันปิดบัญชี

เอกสารที่ต้องออกเมื่อขายหรือรับเงิน

  • ใบเสร็จรับเงิน: ออกทันทีทุกครั้งที่รับเงินเกิน 100 บาท ทำต้นขั้วหรือสำเนาไว้ และเก็บไม่น้อยกว่า 5 ปี
  • ใบกำกับภาษี: ออกได้เฉพาะผู้จด VAT ต้องแยกจำนวนภาษีออกจากมูลค่าให้ชัด ออกรวมเป็นใบเดียวกับใบเสร็จได้
ใบเสร็จรับเงินต้องมีอะไรบ้าง ต่างจากใบกำกับภาษีอย่างไรใบเสร็จรับเงินต้องมีชื่อหรือยี่ห้อและเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ออก เลขที่เล่มและเลขที่ใบ วันที่ออก จำนวนเงินที่รับ และรายการสินค้าหรือบริการ ผู้รับเงินต้องออกทันทีทุกครั้งที่รับเงินเกิน 100 บาท และเก็บสำเนาไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปีอ่านต่อใบกำกับภาษีเต็มรูปต้องมีอะไรบ้าง เช็กก่อนใช้ขอหักภาษีซื้อใบกำกับภาษีเต็มรูปต้องมีคำว่า "ใบกำกับภาษี" ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ขาย ชื่อและที่อยู่ของผู้ซื้อ เลขที่ใบกำกับ รายการและมูลค่าสินค้าหรือบริการ จำนวนภาษีที่แยกจากมูลค่าชัดเจน และวันที่ออก ถ้าผู้ซื้อจด VAT ต้องมีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ซื้อและระบุสำนักงานใหญ่หรือสาขาด้วยอ่านต่อ

เก็บบิลค่าใช้จ่ายให้ครบ

บิลและใบเสร็จที่ได้รับจากผู้ขาย คือหลักฐานรายจ่าย ใช้ทั้งลงบัญชี ขอหักภาษีซื้อ และหักค่าใช้จ่ายตามจริงตอนยื่นภาษีเงินได้ ถ้าเก็บไม่ครบ อาจต้องเสียภาษีมากกว่าที่ควร

คำถามที่พบบ่อย

ร้านเล็ก ๆ ต้องทำบัญชีไหม

ร้านค้าบุคคลธรรมดาที่ไม่ได้จด VAT ต้องทำรายงานเงินสดรับจ่าย ลงภายใน 3 วันทำการ ไม่ทำมีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท

เอกสารบัญชีต้องเก็บกี่ปี

เก็บไม่น้อยกว่า 5 ปี ใบเสร็จนับจากวันที่ออก รายงาน VAT นับจากวันที่ทำ บัญชีของบริษัทนับจากวันปิดบัญชี

ทำบัญชีรายรับรายจ่ายใน Excel หรือ Google Sheets ได้ไหม

รายงานเงินสดรับจ่ายต้องเป็นภาษาไทยและมีช่องตามที่กรมสรรพากรกำหนด ได้แก่ วันที่ รายการ รายรับ ซื้อสินค้า ค่าใช้จ่ายอื่น และหมายเหตุ จะทำในรูปแบบใดก็ได้ถ้ามีรายการครบและมีเอกสารประกอบ

บริษัทต้องส่งงบการเงินที่ไหน

ส่งให้กรมพัฒนาธุรกิจการค้าทางออนไลน์ตามกำหนด และแนบงบการเงินไปกับ ภ.ง.ด.50 ที่ยื่นกรมสรรพากรด้วย

Bilbo ช่วยเรื่องนี้อย่างไร

ไม่ต้องลงสมุดเอง ส่งรูปบิลและสลิปเข้า LINE Bilbo บันทึกรายรับรายจ่ายพร้อมแนบเอกสาร และลงใน Google Sheets ของคุณให้อัตโนมัติ ดูฟีเจอร์สำหรับธุรกิจ

ออกใบเสร็จรับเงิน ใบแจ้งหนี้ และใบเสนอราคาจาก Bilbo ได้ เลขที่เรียงให้อัตโนมัติ ดูการออกเอกสาร

แหล่งอ้างอิง

ข้อมูลนี้ใช้ประกอบความเข้าใจเบื้องต้น กรณีของธุรกิจคุณควรปรึกษานักบัญชีหรือกรมสรรพากร

ให้ Bilbo สรุปยอดภาษีให้ทุกเดือน

ส่งบิลเข้า LINE แล้วดูยอดภาษีซื้อ ภาษีขาย และหัก ณ ที่จ่ายได้ทันที

เริ่มใช้ฟรีผ่าน LINE