ใบวางบิล ใบแจ้งหนี้ ใบส่งของ ต่างกันอย่างไร ใช้ตอนไหน

ปรับปรุงล่าสุด 11 พฤศจิกายน 2569

เรียบเรียงโดยทีม Bilbo จากข้อมูลของกรมสรรพากร ใช้ AI ช่วยร่าง และตรวจทานกับแหล่งอ้างอิงทุกจุดก่อนเผยแพร่ · วิธีที่เราเขียนคู่มือ

ใบส่งของใช้ยืนยันว่าส่งสินค้าแล้ว ใบแจ้งหนี้ใช้แจ้งยอดที่ลูกค้าต้องจ่าย ส่วนใบวางบิลใช้รวบรวมรายการที่เรียกเก็บและนัดวันชำระเงิน ทั้ง 3 ใบไม่ใช่ใบเดียวกับใบกำกับภาษี ผู้ซื้อจึงไม่สามารถนำไปใช้ขอหักภาษีซื้อได้ เว้นแต่เอกสารนั้นจะจัดทำเป็นใบกำกับภาษีที่มีรายการครบถ้วนด้วย

เทียบ 4 เอกสารในตารางเดียว

เทียบใบส่งของ ใบแจ้งหนี้ ใบวางบิล และใบกำกับภาษี
เอกสารใช้ทำอะไรออกตอนไหนกฎหมายกำหนดรายการไว้ไหม
ใบส่งของยืนยันว่าส่งสินค้าให้ผู้ซื้อเมื่อขายสินค้ามี มาตรา 105 จัตวา
ใบแจ้งหนี้แจ้งยอดที่ลูกค้าต้องจ่ายก่อนเรียกเก็บเงินไม่มีในมาตราเรื่องใบกำกับภาษีและใบรับ
ใบวางบิลรวมรายการเรียกเก็บและนัดวันชำระเมื่อนำเอกสารไปวางบิลตามรอบไม่มีในมาตราเรื่องใบกำกับภาษีและใบรับ
ใบกำกับภาษีหลักฐานภาษีขายของผู้จด VATทันทีที่เกิดความรับผิด VATมี มาตรา 86 และ 86/4

ใบวางบิลคืออะไร

ใบวางบิล หรือ billing note เป็นเอกสารทางการค้าที่ผู้ขายใช้สรุปรายการที่จะเรียกเก็บเงินจากลูกค้า มักมีเลขที่เอกสารที่อ้างถึง ยอดรวม วันนัดชำระเงิน และช่องให้ผู้รับวางบิลลงชื่อ เหมาะกับลูกค้าที่จ่ายเป็นรอบและมีหลายรายการในรอบเดียว

มาตราเรื่องใบกำกับภาษีและใบรับในประมวลรัษฎากรไม่ได้กำหนดแบบหรือรายการของใบวางบิลไว้ ธุรกิจจึงสามารถออกแบบได้เองตามข้อตกลงกับลูกค้า

ดาวน์โหลดแบบฟอร์มใบวางบิล

ใบแจ้งหนี้คืออะไร

ใบแจ้งหนี้ หรือ invoice เป็นเอกสารที่บอกลูกค้าว่าซื้ออะไร ยอดเท่าไร และต้องจ่ายเมื่อไร หลายธุรกิจใช้ใบเดียวเป็นทั้งใบแจ้งหนี้และใบวางบิล โดยเพิ่มช่องลงชื่อผู้รับวางบิลและวันนัดชำระเงิน

คำว่า invoice ในต่างประเทศอาจหมายถึงเอกสารภาษีด้วย แต่ในไทย หากผู้ซื้อต้องการนำไปใช้ขอหักภาษีซื้อ เอกสารจะต้องเป็นใบกำกับภาษีที่มีรายการครบถ้วนตามมาตรา 86/4

ใบส่งของคืออะไร ใครต้องออก

มาตรา 105 จัตวา กำหนดให้ผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มที่เป็นผู้ผลิต ผู้นำเข้า ผู้ส่งออก หรือผู้ขายส่ง ออกใบส่งของให้ผู้ซื้อเมื่อขายสินค้า และเก็บสำเนาไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี นับแต่วันที่ออก โดยอย่างน้อยต้องมีรายการดังนี้

  • ชื่อหรือยี่ห้อ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ขาย
  • ชื่อหรือยี่ห้อของผู้ซื้อ
  • เลขลำดับของเล่ม (ถ้ามี) และเลขลำดับของใบส่งของ
  • วัน เดือน ปี ที่ออกใบส่งของ
  • ชนิด ชื่อ จำนวน และราคาของสินค้าที่ขาย

โหลดแบบฟอร์มใบส่งของฟรี

รวมเป็นใบเดียวได้ไหม

ได้ หากเอกสารนั้นทำหน้าที่ครบถ้วน โดยผู้จด VAT ที่ออกใบกำกับภาษีซึ่งมีข้อความระบุว่าส่งสินค้าให้ผู้ซื้อแล้ว สามารถใช้ใบกำกับภาษีนั้นเป็นใบส่งของได้ตามมาตรา 105 จัตวา

ส่วนงานบริการต้องระวังเป็นพิเศษ ความรับผิด VAT เกิดเมื่อได้รับเงิน แต่ถ้าออกใบกำกับภาษีก่อนได้รับเงิน ความรับผิดจะเกิดทันทีตามมาตรา 78/1 ถ้าใช้ใบแจ้งหนี้ใบเดียวเป็นใบกำกับภาษีด้วย จึงต้องนำไปลงในรายงานภาษีขายของเดือนที่ออก แม้ลูกค้าจะยังไม่ได้ชำระเงินก็ตาม

ตัวอย่างลำดับเอกสาร

ตัวอย่างนี้เป็นข้อมูลสมมติของกิจการที่จด VAT และให้ลูกค้าจ่ายเงินสิ้นเดือน

ลำดับเอกสารเมื่อขายสินค้าและเมื่อให้บริการ
วันที่ขายสินค้าให้บริการ
5 พ.ย.ส่งสินค้า ออกใบส่งของพร้อมใบกำกับภาษีทำงานเสร็จ ยังไม่ออกใบกำกับภาษี
10 พ.ย.วางบิลด้วยใบวางบิลหรือใบแจ้งหนี้วางบิลด้วยใบวางบิลหรือใบแจ้งหนี้
30 พ.ย.รับเงิน ออกใบเสร็จรับเงินรับเงิน ออกใบกำกับภาษีและใบเสร็จรับเงิน

การขายสินค้าทั่วไปมีความรับผิด VAT ตั้งแต่ส่งมอบตามมาตรา 78 จึงต้องออกใบกำกับภาษีตั้งแต่วันที่ 5 ส่วนการให้บริการทั่วไปมีความรับผิดเมื่อได้รับเงินตามมาตรา 78/1 จึงออกในวันที่ 30 ทั้งนี้ หากลูกค้าจ่ายเงินหรือเข้าใช้บริการก่อน ความรับผิดอาจเกิดขึ้นเร็วกว่านี้

กิจการที่ไม่ได้จด VAT ใช้เอกสารไหน

กิจการที่ไม่ได้จด VAT ออกใบกำกับภาษีไม่ได้ แต่ยังใช้ใบแจ้งหนี้หรือใบวางบิลเพื่อเรียกเก็บเงิน และออกใบเสร็จรับเงินเมื่อได้รับเงินได้ตามปกติ ดาวน์โหลดได้ที่ แบบฟอร์มใบแจ้งหนี้ ซึ่งออกแบบให้ใช้เป็นใบวางบิลได้ในใบเดียว

ดาวน์โหลดแบบฟอร์มใบแจ้งหนี้ฟรี

คำถามที่พบบ่อย

ใบวางบิลกับใบแจ้งหนี้ต่างกันอย่างไร

ใบแจ้งหนี้เน้นแจ้งยอดที่ต้องจ่ายของรายการนั้น ส่วนใบวางบิลเน้นรวมรายการที่เรียกเก็บและนัดวันชำระเงิน หลายธุรกิจรวมไว้ในใบเดียวกัน

ใบแจ้งหนี้ใช้ขอหักภาษีซื้อได้ไหม

ไม่ได้ หากไม่ได้จัดทำเป็นใบกำกับภาษีที่มีรายการครบถ้วนตามมาตรา 86/4 โดยผู้ซื้อต้องใช้ใบกำกับภาษีเป็นหลักฐานในการขอหักภาษีซื้อ

ใบส่งของใช้แทนใบเสร็จรับเงินได้ไหม

ไม่ได้ เนื่องจากใบส่งของใช้ยืนยันการส่งมอบสินค้า ไม่ใช่การรับเงิน เมื่อได้รับเงินแล้วยังต้องออกใบรับตามหลักเกณฑ์ของกฎหมาย

ร้านเล็กต้องออกใบส่งของไหม

มาตรา 105 จัตวา กำหนดหน้าที่นี้ไว้กับผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มที่เป็นผู้ผลิต ผู้นำเข้า ผู้ส่งออก หรือผู้ขายส่ง ถ้าไม่แน่ใจว่ากิจการเข้าข่ายไหม ควรสอบถามนักบัญชีหรือกรมสรรพากร

ใบวางบิลภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร

ใบวางบิลเรียกว่า billing note ใบแจ้งหนี้เรียกว่า invoice และใบส่งของเรียกว่า delivery note

Bilbo ช่วยเรื่องนี้อย่างไร

ออกใบแจ้งหนี้ใน Bilbo แล้วเช็กได้ทันทีว่าใบไหนจ่ายแล้ว ใบไหนค้างชำระ และมียอดค้างเท่าไร ดูฟีเจอร์สำหรับธุรกิจ

แหล่งอ้างอิง

ข้อมูลนี้ใช้ประกอบความเข้าใจเบื้องต้น กรณีของธุรกิจคุณควรปรึกษานักบัญชีหรือกรมสรรพากร

แชร์ให้คนที่ต้องใช้

อ่านต่อ

น้องบิลโบ้

ให้ Bilbo สรุปยอดภาษีให้ทุกเดือน

ส่งบิลเข้า LINE แล้วดูยอดภาษีซื้อ ภาษีขาย และหัก ณ ที่จ่ายได้ทันที

เริ่มใช้ฟรีผ่าน LINE